1959މ ޑިސެންބަރު 30(1379މ ޖުމާދިލްއާހިރު 29)ގާ، އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ފަރީދު ދީދީއަށް، އެމެރިކާގެ ނިއުޔޯކްގެ 'އެލަން ގްރޮޕާރ' ކިޔާ ކުއްޖަކު، އޭނާ އެއްކޮށްފާވާ، 'އޮޓޯގްރާފް' ތަކަށް، 1959ގާ ތިބި ދުނިޔޭގެ ވެރިންގެ އޮޓޯގްރާފް އެއަކުރަން އުޅޭތީވެ، އެރަދުންގެ އޮޓޯގްރާފަކަށް އެދި، ފޮނުވާފާވާ ސިޓީއެއް. Letter sent by a boy named Allen Gropper, New York on December 30, 1959, requesting for an autograph of Sultan Mohamed Fareed Didi (Size: 10.5" X 7.2")
America - letter (Foriegn)
1958މ ޖުލައި 9(1377ހ ޒުލްހައްޖު 21)ގާ، އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ފަރީދު ދީދީއަށް، 'ޑޭވިޑް އާރް. ސްމިތު'، އޭނާ، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ގައުމެއްގެ ވެރިންގެ 'އޮޓޯގްރާފް'(ނިސްބަތް ވާ މީހާގެ އަތުން ސޮއިކޮށްފާވާ ކޮންމެ އެއްޗެއްވިޔަސް...) އެއްކުރަމުން ދާތީ، އެރަދުންގެ އޯޓޯގްރާފް އަށް އެދި، އަދި އެކަމަށް ހުސް ގަނޑަކާ، އޭނާގެ އެޑްރެސް ޖަހާފަވާ ސިޓީއުރައެއް ހިމަނާ، ފޮނުވާފާވާ ސިޓީއެއް. Letter sent by David R Smith, California on July 9, 1958, requesting an autograph of Sultan Mohamed Fareed Didi; the sender encloses a sheet of letterhead and an envelop addressed to himself (Size: 8.4" X 5.5")
America - letter (Foriegn)
1957މ ޑިސެންބަރު 1(1377ހ ޖުމާދިލްއައްވަލް 9)ގާ، ބެލްޖިއަމްގެ 'ހާރމަން ވިލިއަމް ކަރެލް' ކިޔާ ފަރަންސޭސި މީހަކު، ފޮނުވާފާވާ ސިޓީއެއް. Letter sent by Hereman William Carrell, December 1, 1957 (Size: 13" X 8.1")
Belgium - letter (Foriegn)
1958މ އޭޕްރިލް 28(1377ހ ޝައްވާލް 8)ގާ، އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ފަރީދު ދީދީއަށް، ޔަހޫދީ ދީނުން، ނަސޯރާ ދީނަށް ބަދަލުވެފާވާ ނިއުޒީލޭންޑުގެ ރައްޔިތެއް ކަމުގާވާ 'ފްރޭންކް ވިލިމެންޓް'، 'ޖޯގްރެފިކް މެގަޒިން' އިން ގަނޑުވަރާއި، ގަނޑުވަރުގެ ތެރޭގެ އާދަކާދަތަކާ ބެހޭގޮތުން ލިޔެފާވާ ލިޔުމެއް ފެނިގެން، ރަދުނދްނަށް، އީސާގެފާނު މިދުނިޔެއަށް އަލުން ފާޅުވުމުގެ ކަންތަކުގެ ލިޔުންތަކެއް ފޮނުވި ކަމާ، އަދި ދިވެހިރާއްޖެއާ ރަސްކަމަށް ތައުރީފުކޮށް، ފޮނުވާފާވާ ސިޓީއެއް. Letter sent by Frank Williment to Sultan Mohamed Fareed Didi on April 28, 1958, after reading National Geographic magazine on Sultan and his palace in Malé. As a self-described Christian convert, Williment presents his views on the Second Coming of Christ to the Sultan. (Size: 8.9" X 7")
New Zealand - letter (Foriegn)
1956މ އޮކްޓޯބަރު 27(1376ހ ރަބީލްއައްވަލް 22)ގާ، އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ފަރީދު ދީދީއަށް 'އެމް.ޓީ ހާން' ކިޔާ މީހަކު/ކުއްޖަކު، ރަދުންގެ ސޮއިކޮށްފައިވާ ފޮޓޯއަކަށް އެދި، ލަންޑަނުން ފޮނުވާފާވާ ސިޓީއެއް. Letter sent by MT Khanon, London on October 17, 1956, requesting for an autograph of Sultan Mohamed Fareed Didi (Size: 8" X 5")
United Kingdom - letter (Foriegn)
1957މ ސެޕްޓެންބަރު 10(1377ހ ސަފަރު 15)ގާ، އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ފަރީދު ދީދީއަށް، އެމެރިކާގެ ވޮޝިންޓަން ޑީސީގެ 'ބްރަޔަން ހެންޑަރޝޮޓް އެންޑް ސަން' ކުންފުނިން، އެމީހުންނަކީ މާލީ އަދި ވިޔަފާރީގެ ކަންކަމުގާ ބޭރުގައުމުތަކަށް އެހީ ފޯރުކޮށްދޭ ބަޔެއްކަމުގާ ތައާރަފްވެ އަދި އެކަހަލަ އެހީއެއް ބޭނުންވޭތޯ އަހާ، ފޮނުވާފާވާ ސިޓީއެއް. Letter sent by Bryan Hendershott to Sultan Mohamed Fareed Didi on September 10, 1975; it states Bryan Hendershott & Son, Inc offer their services as a government and public relations counselor (Size: 13.95" X 8.5")
America - letter (Foriegn)
1332ހ ސަފަރު 2(1913މ ޑިސެންބަރު 30)ގާ، އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 12ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގާ، އެރަދުންގެ ދަރުބާރަށް އަރިއަތޮޅު(އދ.) މަހިބަދޫ ރައްޔިތުން ގޮސް، އެމީހުންގެ ރަށުގެ ހުކުރު މިސްކިތާއި ކުޑަމިސްކިތް ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކާ ބޯގައެއް ދެއްވުމަށް އެދި ދެންނެވުމުން، ކަމުވޮށިގެންވާ މީހުންނާ މަޝްވަރާ ކުރަށްވާ، މަހިބަދޫ ހުކުރު މިސްކިތަށް، އެރަށުގެ ގޮއިފާލައްބައިގެ 2/1 އަދި ކުޑަމިސްކިތަށް ވިލިނގިލި(ކ؟؟؟)ފަޅުހުރާ ކިޔާ ރަށް ބޯގަޔަށް ދެއްވާ، އެދެމިސްކިތުގެ ހަވާލުވެރިކަން މަހިބަދޫ ރައްޔިތުންނަށް ލަށްވާ، އަދި މި ހަވާލުވެރިކަމުގެ ނާޒިރަކަށް ވާނީ، އެއިރަކު ރަސްކަމުގާ އިންނެވި ބޭފުޅަކު އިސްކުރެއްވި މީހަކު ކަމުގާޔާ، މިއެންމެހާ ކަންތައް ބަޔާންކޮށް، ފަތް ލިޔުމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، އެރަދުންގެ ސިއްކަ ޖަހާ، މާލޭ މާކޮށާރު ބަނޑޭރި، ބޮޑުގަލު މޫސާގެ ދަރި އައްނައިބު ހުސެއިން ސަލާހުއްދީނު ލިޔެފާވާ ފަތެއް. Size: 18.9" X 12"
A.Mahibadhoo - Hukuru/Kuda Miskiiy (Mosque) - Endowment for Shrine (ziyaaraiy)e
1062ހ ޖުމާދިލްއައްވަލް 10(1652މ އޭޕްރިލް 19)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު 1ގެ ރަސްކަމުގެ 4ވަނަ އަހަރު، އެރަދުންގެ ދަރުބާރުން، ދޮންއަލީ އޮޅުގިނާގެ ދަރި ހަސަން މޭނާ ކަލޯއަށް، ކަދީދާ ބިބީގެ ބަޑަށް ލިބިފާވާ، އަލީ ފަޑިއަތް ކަލޯ، އޭނާގެ ބައްޕަ އާއި މަންމައާއި، އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ބޮޑުތަކުރުފާނާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ފާށަނާކިލެގެފާނާ، އޭނާގެ ކާފާ ދޮންއަލީ އޮޅުގިނާ ކަލޯ އާއި އޭނާގެ އަނބިމީހާ އާއި، އޭނާ އާއި، މި މީސްމީހުން ނަރަކައިން ސަލާމަތްކުރެއްވާ ސުވަރުގެ ދެއްވުމަށް އެދި، ހެންވޭރު ވެވުގެ ދެކުނުން މިސްކިތެއް އަޅާ، އެމީހުންގެ މަތިފުށުގެ ތަކެތި އެ މިސްކިތައް ލަށްވާދެއްވުމަށް އެދުމުން، އެއާއިލާޔަށް މިލްކުވެފާވާ، މާލޭގެ އިރުމަތީގާ ވާ ހަދި ހަސަންރަސްގެ ކިޔާ ހިންނައާއި އިންވެ ދެކުނުން ދާވޫދުރަސްގެ މިސްކިތާ އިންވެ ހުޅަނގުން ކޮލިހިނގާ މަގާ އިންވެ އުތުރުން ވެއުފަތާ އިންވެ އޮތް ހިޔަ(96)ބަމަ ހުރި ހިންނަ ބިންގަޑާ، އެ ބިމުގާ ވާހާ އެއްޗަކާ، އަދި އެހިންނައިން ބޭރުގާ ހުރި، ހަސަން މޭނާ ކަލޯގެ މިލްކުގާ ވާހާ ރުކަކާ، މާލެއަތޮޅު ގާދޫއޭ ކިޔާ ރަށްގަނޑާ، ވިލިނގިލިގާވާ، އަލީ ފަޑިއަތް ކަލޯގެ މިލްކުގާވާހާ ރުކަކާ، ކުޑަބަނޑޮސްއާއި، މާހިތާ؟؟ ފުށްޓާއި، މިލަދުންމަޑުލު(ނ.) މާފުނަފަރުއާ، މުލަކުއަތޮޅު(މ.) މެދުފުއްށިއާ، ނިލަންދެއަތޮޅު(ދ.) ދެބައިދޫ އާއި، މާލެއަތޮޅު އޮޅުވެއްޔާ، (ދ.)ކުޑަހުވަދޫގާ ވާހާ، ހަސަން މޭނާ ކަލޯގެ މިލްކު ރުކާއި، އެ ހުރިހާ ރަށްރަށުގެ ގޮއިފާލައްބަ އާއި، އެތަންތާގާ ހުރި ހުރިހާ ކޭލާ ފަލަމަޑިއާ މިއެންމެހާ ތަކެތީން އެ މިސްކިތުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބެލެހެއްޓުމާ، މަރާމާތްކުރުމާ، ބަންގި ސޮލަވާތް ކިޔުމާ، އަދި ކޮންމެ ރަބީލްއައްވަލް މަހެއްގެ ފުރަތަމަ ހުކުރުދުވަހު ސޮލަވާތު ކެއިމެއް މިސްކިތުގަ ބެހެއްޓުމާ، އިސްވެ ބުނެވިފާވާ ހުރިހަ ބޭބޭފުޅުންނަށް ކޮންމެ އަހަރަކު، 3 ކެއިން ކައްކާގެން އެމިސްކިތުގާ، އަދި މިސްކިތުގަ ނުކުރެވިއްޖެއްޔާ، ކުރެވުނު ތަނަކު، ފާތިހަ ކިޔެވުމަށާ، އެއެންމެ ކަންކަން ޝަރުތުކޮށް، އެތަނުގެ ހަވާލުވެރިން ކަމުގާވާ ހަސަން މޭނާކަލޯގެ ދަރިކޮޅަށް، އެކަންކަން ކޮށްފާ ބާކީހުރި އެއްޗެތި ލަށްވާ، މިއެންމެ ކަންކަން ބަޔާންކޮށް ފަތެއް ލިޔުމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، އެރަދުންގެ ސިއްކަ ޖަހާ، ބަނޑޭރި ފަޑިއަތް ތަކުރު ކިއުމުން، މަހްމޫދު ނައިބު އަޅާ، ދިވެސްއަކުރުން ލިޔުނު ފަތުގެ، 1324ހ ޒުލްގައިދު 26(1907މ ޖަނަވަރީ 11)ގާ ކޮށްފާވާ ތާނަ ތަރުޖަމާއެއް.
ފަތުގެ ނުފުށުގާ، ފަހުގެ ތާރީހެއްގާ، 'ހެންވޭރު ބޮޑުގަލު މިސްކިތް' އަދި 'ހެންވޭރު ބޮޑުކާށި މިސްކިތު ބޯގަ ފަތުގެ ނަކަލެއް' މިހެން ޖަހާފާ ވެއެ. ބޮޑުގަލު މިސްކިތް އެއީ އޮޅުމެއް.
Size: 16.5" X 13.1"
K.Male' - H.Bodukaashi Miskiiy (Mosque) - Endowment for Shrine (ziyaaraiy)
1140ހ ޖުމާދިލްއައްވަލް(1727މ ޑިސެންބަރު)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު ރަދުންގެ ދަރުބާރުން، ހަންދުންމަތީ ގަމު .... ހުސެއިން(ވީދިފާވާތީ ކިޔަންނޭގެ) އެ ދަރުބާރަށް ގޮސް، އެރަށުގާ، ރަދުންނާއި ރަންދިޔާފާނު(ރަދުންގެ ދަރިކަނބަލުން) ވިދާޅުވި ބަސްފުޅަށް، މިސްކިތެއް އަޅައިފީމޭ ބުނެ، އެމިސްކިތަށް ބޯގައެއް ލަށްވާދެއްވުމަށް އެދުމުން، އެމިސްކިތުގެ އުތުރުން އޮތް 'ކީރިއަފައްނާ'އި އިންވެގެން ދެކުނުން އޮތް 'ކަބޯގެފައްނާ'އި އިންވެގެން، އެދެތާނގެ މެދުގާ އޮތް މާހިންނަ އާއި، ރަދުންނާ، ރަދުންގެ އެއްބަނޑު ހަތީބު މޫސާ، (ކިޔަންނޭގޭ.....)އާއި، ތިން މީހުންނަށް؟؟؟ މިލްކުވެފާވާ ހުރިހާ ރުއްގަސް އަދި ދަނޑުފަގުގެ، ގޮއިފާލައްބަ ކަނޑާ، އެ މިސްކިތަސް ބޯގަޔަށް ލަށްވާ، އެ މިސްކިތުގެ މުދިމަކަށް ވާރު އިސްތިސްނާ ވެގެންވާނެ ކަމާ، އަދި އޭނާޔާ ނުލާ، އެރަށުގާ އެއްވެސް ޖަމާއަތެއް ނުކުރެވޭނޭ ކަމާއި، އަދި އެރަށު ބަންޑާރަ މުދިމުންނަށް އޮންނަ ކޮންމެ ކަމެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި. (ފަތުގެ ފަހަތްކޮޅު ކިޔަން ނޭނގެ....ވަގުފްގެ ހަވާލުވެރިން އެއީ ކޮންބަޔެއް ކަމެއްވެސް ނޭނގެ).....މިކަންކަން ލިޔެފާވާ ފަތެއް. Size; 13" X 12.5"
L.Gan - Gan Miskiiy (Mosque) - Endowment for Shrine (ziyaaraiy)
(ތާރީހެއް އިނގޭކަށް ނެތް) ދިވެސްއަކުރު ފަތެއް. Size: 20.95" X 14.04"
National Archives of Maldives