(އަހަރެއްނެތް) ނޮވެންބަރު 25ގާ، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ސަފީރުގެ ނަމުގާ(ނަމެއް ނެތް) ކޮލޯނިޔަލް ސެކެޓްރީއަށް(ނަމެއް ނެތް)، ރާއްޖޭގެ ރަދުންގެ ފަރާތުން، އޭރުގެ އިނގިރޭސި ރަދުންގެ މަންމަ ނިޔާވުމުން(ނިޔާވީ 1925ގާ)، ފޮނުއްވާފާ ތައުޒިޔާގެ ސިޓީގެ ނަކަލެއް.
މިނަކަލުގެ ތިރީގާ:'އިނގިރޭސި ރާޖާގެ އަމާ މަރުވެގެން ލިޔުނު ސިޓީޔާއި ޒުވާބު' މިހެން ތާނައިން ލިޔެފާވެއެ.
(Size: 10.2" x 7.85")
K - Male' - Royal Palace - letter(Royal)
1378ހ ޒުލްހައްޖު 28(1959މ ޖުލައި 6)ގާ، ބޭއްވުނު 'ކޮމިޓީއެއްގެ'(ކޮން ކޮމިޓީއެއް ކަމެއް ނެތް)، 9 ނުކުތާއަކަށް އޮތް ޔައުމިއްޔާއެއް.(Size: 8" x 6.2")
K - Male' - Report
1919މ(1337ހ)ގާ، ކޮޅުނބުގާ އޭރު ބަނދަރުކޮށްފާ އޮތް، ފަތަހުލް މުބާރަކު 'ބަނގަލާ ބޯޓު'ގެ، ދާވޫދު ބާއި ޖަފަރުޖީ ކުންފުނީގެ، ފުރަން ހުރި ތަންތަން ބޭރުބަހަކުން ފުރާ، ދާވޫދު ޖަފަރުޖީ ސޮއިކޮށްފާވާ، ބިލް އޮފް ލޭޑިންގްއެއް.
(Size: 10.35" x 11.9")
Sri Lanka - Fathul Mubarik - Account
1909މ މޭ 28(1327ހ ޖުމާދިލްއައްވަލް 8)ގާ، ކޮޅުނބުގާ ހުންނަ ރާއްޖޭގެ ސަފީރު، އަބްދުލް ހަމީދު ދީދީ، މާލޭ ބޮޑުބަނޑޭރިގެއަށް؛ 'ފަތުހުލް ކަރީމު' ބޯޓުން، ސަރުކާރުގެ، 4ފީފާ ކާށިތެޔޮ ފޮނުވާ ކަމާއި، ގަންނަން ރަގަޅު، ކުޑަ އާގުބޯޓެއް(ދެލި އަންދައިގެން ދުއްވާ) ފެނިގެން، އޭނާ އެޔަށް އަރާ، ދުއްވާހަދާ، އެ ބެލި ކަމުގަޔާ، އެބޯޓުގެ ހުރިހާ ތަފްސީލެއް ވަރަށް ސާފުކޮށް ލިޔެ، އެބޯޓު، ނީލަމުގާ ޖުލައި 3ގާ، ވިށްކާލަން އުޅޭ ކަމާ، އެކަމަކު، ސިލޯނު ސަރުކާރާ ވާހަކަދަށްކައިގެން ގަނެފިއްޔާ އަގުހެޔޮވާނެ ކަމާ، ލަފާ އަގަކީ، 8-10ހާހާ ދޭތެރޭ ކަމުގަޔާ، އަދި ފޮނުވާ ތެލުގެ ބިއްލަޑީ(ބިލް އޮފް ލޭޑިންގް)، މި ސިޓީއާއެކި ފޮނުވި ކަމުގާ ލިޔެ؛ ފޮނުވާފާވާ ސިޓީއެއް.(Size: 8.15" x 5.15")
Sri Lanka - Maldivian Embassy - letter(Official)
1908މ ޖުލައި 3(1326ހ ޖުމާދިލްއާހިރު 4)ގާ، ޝްރީލަންކާގާ ހުންނަ ބްރައުން އެންޑް ކޮންޕެނީ ލިމިޓެޑް އިން، އެތާގާ ހުންނަ ދިވެހި ސަފީރަށް، ތަކެއްޗަށް އެދޭ 12449 ނަންބަރު ފޯމުއާ ހަވާލާދީ، އެ ތަކެތި ފޮނުވި ކަމުގާ ލިޔެފާވާ ތަކެތި ފޮނުވިކަމުގެ ބިއްލަޑީ(ބިލް އޮފް ލޭޑިން)(Size: 8.55" x 5.85")
Sri Lanka - Brown & Co. Ltd - Account
5.....(އަހަރު ލިޔެފާވަނީ މިހެން) ޑިސެންބަރު 10ގާ، ކޮޅުނބުގާ ހުންނަ ކޮލޯނިއަލް ސެކެޓްރީއަށް(ނަމެއް ނެތް)؛ ފަތުހުލް މަޖީދު ކިޔާ ނަވު/ބޯޓު، 28ގާ ފުރާގޮތަށް ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމާ، އަދި އެހެންކަމުން އަނބުރާ ދިޔުމުގެ 'ހަދިޔާ' ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ފޮނުވާދިނުމަށް އެދިފަޔާ، އަދި އަނބުރާ ދިޔުމުގެ ހަދިޔާ ދިނުމުގެ ކަންތަކުގާ، ވޭތުވެ ދިޔަ 18އަހަރާ ހިލާފަށް، އެ އަހަރު، ދިވެހި ތަރުޖަމާނަކު ހާޒިރުވެ ނެތްކަމާ، ޒަމާނުއްސުރެ، އެ ހަދިޔާޔާ، ހަވާލުވާންދެން، ތިރީގަ ތިބޭ 'ބަޒްނައިކާ މުހަންދިރަމް'؟؟ އާއި 'ޕަޑިކާރާ މުހަންދިރަމް'؟؟ ދެމީހުންވެސް ނުތިބޭކަން ފާހަގަ ކުރެވިފާވާ ކަމާއި، އަދި، ޒަމާންވީ، އެ ރީތި އާދަކާދަ، ބަދަލެއްނެތި ދެމެހެއްޓުމަކީ، ސިލޯނު ސަރުކާރުން އެދޭއެދުމެއް ކަމުގާ ގަބޫލުކުރާ ކަމާއި، އަދި މިކަންތައްތައް މިހެން ލިޔުމަކީ، ޝަކުވާއެއް ކަމުގާ ނުބަލާނެ ކަމުގާ އުއްމީދުކުރާ ކަމާއި މިކަންކަން ލިޔެ؛ ފޮނުވާފާވާ(ކޮންފަރާތަކުން ކަމެއް އިނގޭކަށް ނެތް) ސިޓީއެއްގެ ކޮޕީއެއް.(Size: 9.9" x 7.85")
Sri Lanka - Fathul Majeed (Schooner) - letter(Official)
5.....(އަހަރު ލިޔެފާވަނީ މިހެން) ޑިސެންބަރު 17ގާ، ސްރީލަންކާގާ ހުންނަ ދިވެހި ސަފީރު(ނަމެއް ނެތް)، ކޮޅުނބުގާ ހުންނަ ކޮލޯނިއަލް ސެކެޓްރީއަށް(ނަމެއް ނެތް)؛ ޝްރީލަންކާގެ ކަސްޓަމުން، ރާއްޖޭގެ އޮޑިފަހަރު، 'ބޮއިކުލި'(ބަނދަރުގާ އޮންނައިރު ދައްކާ) ނުދައްކަނީސް، ފުރަން ހުއްދަދޭން އިންކާރުކުރާ ކަން، ރާއްޖޭގެ ސިލޯނު އެޖެންޓު، އަންގާފާވާ ކަމާ، އޭގެ ތޭރަވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން، ޝްރީލަންކާގެ ސަރުކާރާ ވާހަކަދައްކައިގެން، އޮޑިފަހުރުތަކަކީ، ފަހި ވަޔެއް ނުޖެހެނީސް ނުފުރޭނެ އުޅަނދަށްވާތީވެ، އެކުލި ނުދައްކާގޮތަށް ހަމަޖަށްސާފާވާ ކަމާ، ކަސްޓަމާ ވާހަކަދައްކައިގެން، އޮޑިފަހަރަށް، އެކުލި ނުދައްކާ ފުރޭނޭގޮތް ހަމަޖަށްސާދިނުމަށް އެދި؛ ލިޔެފާވާ ސިޓީއެއްގެ ކޮޕީއެއް.
މިސިޓީގެ ވައަތު ތިރީ ކަނުގާ:
މި ސިޓީގެ މަހުފޫމުގެ ސުރުހީއަކާ، އަދި ވާހަކަދައްކައިގެން އެ ކުލި ނުދަށްކާގޮތަށް ހަމަޖެހުނުކަން، ތާނައިން ލިޔެފާވެއެ.
(Size: 9.8" x 7.9")
Sri Lanka - Maldivian Embassy - letter(Official)
5....(އަހަރު ލިޔެފާވަނީ މިހެން) ޑިސެންބަރު 14ގާ، 38 ގޯލްރޯޑް، ބަންބްޅަޕިޓިޔަ އެޑްރެހުން، މރ. އޭ.އެމް މުހައްމަދު އިސްމާއީލް، 19 ހައި ސްޓްރީޓް ގާލީ އަށް؛ ފަތުހުލް އަޒީޒު އޮޑީގެ އޮޑިވެރިޔާ، ކޮންމެ ރެޔަކު އޮޑިން ބޭރުގާ އުޅޭ ކަމުގަޔާ، އަދި އެ އޮޑިން ގެންދިޔަ މަސް، -/75ރުފިޔާއަށް ހަންދަރެއް ވިއްކި ހިނދު، އޭނާގެ 3 ބަސްތާ މަސް، އެހެން ފަރާތަކަށް -/100ރުފިޔާއަށް ހަންދަރެއް ވިއްކާ، އެކަމުން އެހެން މީހުންނަށް، އެމީހުންގެ މަސް ބޮޑުއަގަކަށް ވިއްކުމުގެ ފުރުސަތު ނަގާލިކަން، ވަރަށް މުއުތަބަރު ގޮތެއްގާ އަންގާފާވާ ކަމާ، އެފަރާތުން މިކަން ނާންގާ އޮތީ ކީއްވެތޯ ސުވާލުކޮށް، އެކަމަކީ، ދިވެހި ސަރުކާރު ނުރުހޭ އަދި ކުރިމަގުގާ، ބަލައިނުގަންނާނެ ކަމެއް ކަމުގަޔާ، މިއީ އިންޒާރެއް ކަމުގަޔާ، އަދި، ދިވެހި ސަރުކާރަށް އެކަން އެންގުމަށްޓަކާ، ހަމަ ވަގުތުން، މި މައްސަލަޔާ ބެހޭ ގޮތުން އެމީހުންގެ ފަރާތުގެ ވާހަކަ ފޮނުވާދިނުމަށް އެދި؛ ލިޔެފާވާ ސިޓީއެއްގެ ކޮޕީއެއް.
މި ސިޓީގެ ވައަތު ތިރީ ކަނުގާ:
އަބްދުލް ހަމީދު ދީދީގެ ސޮއި ކޮށް، 'ގާލީ މުހައްމަދު އިސްމާއީލަށް ލިޔުނު ސިޓީ، މިކަންތައް އަދި ނުނިމޭ' މިހެން ތާނައިން ލިޔެފާ ވެއެ.
(Size: 9.9" x 7.95")
Sri Lanka - Fathul Azeez - letter(Official)
1908މ ޖުލައި 3(1326ހ ޖުމާދިލްއާހިރު 9)ގާ، ރާއްޖޭގެ ރަދުންނަށް ލިބެންވާ(ހީވަނީ ޝްރީލަންކާއިން ހެން) 'ސަބްސިސްޓަންސް އަލައުއަންސް'ގެ ގޮތުގާ ލިބެންވާ، 1908މ(1326ހ)ގެ ޖުލައި އަދި އޯގަސްޓްގެ ފައިސާ އަބްދުލް ހަމީދު ދީދީގެ ފަރާތުން، ލިބުނުކަމުގެ(ކޮން ފަރާތަކަށް ކަމެއް ނެތް) ރަސީދެއް.
(Size: 4.65" x 4.01")
Sri Lanka - Maldivian Embassy - Account(Money)
(ތާރީހެތް ނެތް..ރަދުންގެ ކޮލިނަން އަދި ވެރިކަމުގެ އަހަރަށް ބަލާފާ)1140ހ ޒުލްގައިދު(1728މ ޖޫނު 23)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު(ސުވަސްތިސިރީ، މަތަމަހާސިރީ ރަންނަވަލޯކަ އަބާރަނަ ސިޔާކަ ސާސްތުރަ އައުދަކީރިތި ކައްތިރި ބަވަނަ މަހާރަދުން)ގެ ރަސްކަމުގެ 7ވަނަ އަހަރު، އެރަދުންގެ ދަރުބާރުގާ، މުލަކުއަތޮޅު ވާރިޔާފުށި(ކޮޅުވާރިޔާފުށީ/ކޮޅުފުށި)ރައްޔިތުން، އެމީހުން ފަރުހިލާ ފަޅުގެ މައްޗަށް ފަތްކޮޅަކަށް އެދުމުން؛ އެ ވާރިޔަފުށީގެ ގޮނިނެރުން(މޫދުން ރަށުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައިވާތަން) ރަށުދެކުނުގާ އޮތް ހާފުށީ ދެކުނުކޮޅު މާބަދީ(އުސް ފަސްގަނޑެއް)އިމުގެ ފަޅުން ފަށައިގެން، އެރަށުގެ އުތުރުގާ އޮތް ދޫނިފުށި އާ ހަމަޔަށް އޮތް ފަޅާއި، އެ ދެ ރަށާއި، އަދި އެދިމާލުން ތޮވަރުފަޅު އުތުރުކޮޅުން ފަށައިގެން އެފަޅުގެ ދެކުނުކޮޅަށް ދާންދެން އޮތް ފަޅާ، އެފަޅުގާވާހާ ރަށްތަކާއި، އެ އެންމެހާ ތަންތަން، ވާރިޔާފުށި ރައްޔިތުންނަށް ދެއްވިކަމާ، އަދި ތޮވަރު ފަޅު ދެކުނުން އޮތް ކުރެލި އާއި، އެދެމެދު އޮތް ކުޑަހިނި ފަޅު، މާހިނި ފަޅު، ފުށިގާފަޅު، އަދި ބޯމާ ފަޅު އާއި މި ފަޅުތަކަށް، ވާރިޔާފުއްޓާ، މިދެ؟؟ރަށުގެ އަޅުތަކުންގެ އަމުރުނެތި، އެއްވެސް އެހެން މީހަކަށް ނުވަދެވޭނޭ ކަމާ، މިހުރިހާ ކަމެއްގެ އަމުރަށް، އެރަދުންގެ ސިއްކަ ޖަހާ، ފެންފުށީ އަހުމަދު ލިޔުނު ދިވެސްއަކުރު ފަތުގެ، 1979މ މާޗް 6(1399ހ ރަބީލްއާހިރު 7)ގާ، ހުސެއިން ފަހުމީ ކުރެއްވި ތާނަ ތަރުޖަމާ.
(Size: 8.9" x 7.3")
M - Vaareyaafushi - gift