1331ހ ރަޖަބް(1913މ ޖޫނު(ގާ، އައްނައިބު ހުސެއިން ސަލާހުއްދީނު ބަންޑާރަ ނައިބު މަނިކުފާނުންގެ، ޝަރީޔަތު މަޖިލީހަށް، ތުޅާދޫގޭ (...ވީދިފަ) ގެދަރި އިސްމާއީލް މަނިކުގެ އިބްރާހީމް މަނިކު ހާޒިރުވެ ހުރެ، އެމީހުންގެ ކާފަގެ ގޯތިތައް ބަހައިގެން، އޭނާގެ ބޮޑުބޭބެ މޫސާ މަނިކު އަށް ވީ ދެގޯތިން، ކުޑަކޮށީގާ އޮތް ވަގުފް ގޯތީގެ ވަގުފް، އެ މޫސާ މަނިކުގެ ދެ ފިރިހެން ދަރިން، އޭނާޔާ ހަވާލުކުރި ކަމުގާ ބުނެ، އެކަމުގެ މައްޗަށް ފަތެއް ދެއްވުމަށްއެދުމުން؛ އެގޯތީގެ އިހު ފަތް ބެއްލެވިއިރު، އެގޯއްޗަކީ، ތުޅާދޫގޭ މުހައްމަދު މަނިކުގެ މަންމަ އާއި، މަންމަގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ފާތުމާފުޅު އާއި އަދި ދޭވާނިގޭ ދޮން...(ވީދިފަ)ފުޅާއި، މި ތިން ބެއިންގެ ވަގުފް ގޯއްޗެއް ކަމާއި، އަދި އެގޯތި ތުޅާދޫގެ މުހައްމަދު މަނިކުގެ ހަވާލުން، އޭނާގެ ދަރި މޫސާ މަނިކުއަށް، އަދި އޭގެ ފަހުން އެ މޫސާ މަނިކުގެ ދެދަރިންނަށް ހަވާލުވެފާވާ ކަމުގާ ސާބިތުވެ، އަދި، އެ ދެމީހުން، އެ އިބަރާހީމް މަނިކު އާއި ގޯތި ހަވާލުކުރިކަމުގެ ހެކިބަސް ގަބޫލުކުރަށްވާ؛ އެގޯތީގެ ވަގުފް އެއީ އެ އިބްރާހީމް މަނިކުގެ ހަވާލެއް ކަމުގާ އެ މަޖިލީހުން ނިޔާ ކުރުމުން، މޫސަލް މަހައްލީގެ ދަރި އަބްދުއްލޯ ލިޔެފާވާ ފަތެއް.
އަދި ނުފުށުގާ:
1346ހ ޖުމާދިލްއައްވަލް 24(1927މ ނޮވެންބަރު 19)ގާ، މި ގޯތީގެ ހުރިހާ ބެހެނިވެރިންގެ ގަބޫލުގާ، ތުޅާދޫގެ ހުސެއިން މަނިކުގެ ދަރި އިބްރާހީމް މަނިކާއި ހަވާލުކުރިކަމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފާވާ ލިޔުމަކާ،
އަދި، މި ގޯތީގެ ބޮޑުމިން، ފަނޑިޔާރުގޭގެ ފަތްލިޔާ 4 ނަންބަރު ފަތްލިޔާ ދަފްތަރުގެ 14ވަނަ ސަފްހާގާ ވާނެކަމަށް، އެހެން އިރެއްގާ، ކޮށްލާފާވާ ނޯޓެއް.
(Size: 9.65" × 8.1")Al Naaibu Hussain Salahuddin
K.Male' - M.Meybiskadhuruge (Housing Plot in Male) - Deed for housing plot
1332ހ ސަފަރު 24(1914މ ޖަނަވަރީ 21)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނު ގެދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 12ވަނަ އަހަރުގާ، އެރަދުންގެ ދަރުބާރުގާ، އދ.ފެންފުށި ރައްޔިތުން، ބ.ހިބަޅިދޫ އެއީ، އެމީހުންގެ ރަށުގެ 2 މިސްކިތުގެ ބޯގައެއް ކަމާ، އެކަމަކު، ބ.މާޅޮހު މީހުން އެރަށް ގެންގުޅޭތާ އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެކަމުގާ ބުނެ، އެކަން ބައްލަވާދެއްވުމަށް އެދުމުން؛ ފެންފުށި 2 މިސްކިތުގެ އަދި މާޅޮހު މިސްކިތުގެ ބޯގަ ފަތް ގެންނަވާ ބެއްލެވިއިރު، އެ ދެ ބޯގައިގާވެސް އެރަށް ހިމެނޭކަމާއި، މާތުރަ(ނަމަވެސް) ފެންފުށި ދެ މިސްކިތަށް ބޯގަ ލެއްވީ، އައްސުލްތާނު އަލްގާޒީ މުހައްމަދުލް އުތީމީ ބޮޑުތަކުރުފާނު ކަމާ، މާޅޮހު މިސްކިތަށް އެރަށް ބޯގަޔަށް ލަށްވާފާވާ ކަމުގާ އޮތީ، އިސްކަންދަރު ޝާހު މަހާރަދުން އެމިސްކިތަށް ދެއްވި ފަތް، އެތާ ފަރަންޖީން އުޅުނުއިރު، އެމީހުން ގެންގޮސްގެން، އެރަށު ރައްޔިތުން އައިސް އައްސުލްތާނު އަލްގާޒީ މުހައްމަދު އިމާދުއްދީނު(ދިޔަމިގިލީ ރަދުން)އާކޮށްފާވާ ފަތެއްގާ ކަމާއި، އެހެންވެ، އެދަރުބާރުގެ ބޮޑުންނާއި، ޝަރީއަތު މަޖިލީހުގެ ބޭފުޅުންނާއި މަޝްވަރާކުރައްވާ، ފެންފުށީ ބޯގަޔަށް އިސްކަން ދެއްވާ، ހިބަޅިދޫ، މާޅޮސް މިސްކިތު ބޯގައިން ކަނޑުއްވާ، މާޅޮސް މިސްކިތު ބޯގަ ފަތުގާވާ، ހިބަޅިދޫ ނޫން، އެންމެހާ ތަކެއްޗެއް އެއީ މާޅޮހު ގޮއިފާލައްބަ އާއި ....(ވީދިގޮސްފާ)..މެކުރެއްޖާއި ލަށްވާ، އެބޯގައިގެ ހަވާލުވެރިކަން އެރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލެއްވި ކަމާ، މިއެންމެހާ ކަންކަމަށް އަމުރުނެރުއްވުމުން؛ އެރަދުންގެ ސިއްކަ ޖަހާ، މާލެ މާކޮށާރު ބަނޑޭރި ބޮޑުގަލު މޫސާ ގެދަރި އައްނައިބު ހުސެއިން ސަލާހުއްދީނު ލިޔެފާވާ ފަތެއް.(Size: 18.05" × 12")
A.Dh.Fenfushi - A.Dh.Fenfushi 2 Miskiiy (Mosque) - Endowment for Shrine (ziyaaraiy)
1331ހ(1913މ)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 11ވަނަ އަހަރު، ނިލަންދިއަތޮޅު(ދ.) ދެކުނުބުރި ވާނީ، އިސްމާއީލް މާމުދިން ގެދަރި އަހުމަދުއަށް ވާނީގެ މާމުދިންކަން ދެއްވާ، އެރަށު އެންމެން އެކަން ގަބޫލުކުރަންވާނެ ކަމާ، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާތަށް ބަޔާންކޮށް، އަދި އިހުއްސުރެ ކަތީބަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި، އަދި އެނާ ނުކުމެ ބަންޑާރަ ނުވަތަ ރަށު މަސަތްކަތަކަށް ގޮވާލައިފި ނަމަ، އެކަމަށް އިޖާބަދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، 2 މީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން ކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާޔާ ނުލާ ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މި އެންމެހާ ކަންކަމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، މާލޭ ފަތްލިޔާ އިބްރާހީމް މާބަނޑޭރި ލިޔެ، އެރަދުންގެ ސިއްކަޖަހާފާވާ ފަތެއް.Letter of appointment for an Imam (Size: 13.2" X 8.2")
Dh - Vaanee - Shrine endowment letter
1331ހ(1913މ)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 11ވަނަ އަހަރު، މާލެއަތޮޅު(ކ.) ހިންމަފުށި، ހަމީސް އަލިމަނިކު ގެދަރި އިބްރާހީމް މަނިކުއަށް ހިންމަފުށީގެ ކަތީބުކަން ދެއްވާ، އެރަށު އެންމެން އެކަން ގަބޫލުކުރަންވާނެ ކަމާ، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާތަށް ބަޔާންކޮށް، އަދި އިހުއްސުރެ ކަތީބަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި، އަދި އެނާ ނުކުމެ ބަންޑާރަ ނުވަތަ ރަށު މަސަތްކަތަކަށް ގޮވާލައިފި ނަމަ، އެކަމަށް އިޖާބަދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، 2 މީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން ކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާޔާ ނުލާ ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މި އެންމެހާ ކަންކަމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، މާލޭ ފަތްލިޔާ އިބްރާހީމް މާބަނޑޭރި ލިޔެ، އެރަދުންގެ ސިއްކަޖަހާފާވާ ފަތެއް.Letter of appointment for an island chief (Size: 13.2" X 8.2")
K - Himmafushi - Shrine endowment letter
1331ހ(1913މ)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 11ވަނަ އަހަރު، ތިލަދުންމަތި އުތުރުބުރި(ހއ.) ދަށްޕަރު، ގާސިމް ގެދަރި ހިއްމަފުށީ އިބްރާހީމް، އަށް ދަށްޕަރުގެ މާމުދިންކަން ދެއްވާ، އެރަށު އެންމެން އެކަން ގަބޫލުކުރަންވާނެ ކަމާ، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާތަށް ބަޔާންކޮށް، އަދި އިހުއްސުރެ ކަތީބަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި، އަދި އެނާ ނުކުމެ ބަންޑާރަ ނުވަތަ ރަށު މަސަތްކަތަކަށް ގޮވާލައިފި ނަމަ، އެކަމަށް އިޖާބަދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، 2 މީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން ކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާޔާ ނުލާ ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މި އެންމެހާ ކަންކަމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، މާލޭ ފަތްލިޔާ އިބްރާހީމް މާބަނޑޭރި ލިޔެ، އެރަދުންގެ ސިއްކަޖަހާފާވާ ފަތެއް.Letter of appointment for an Imam (Size: 13.2" X 8.2")
Ha - Dha'pparu - Shrine endowment letter
1332ހ(1914މ)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 12ވަނަ އަހަރު، ތިލަދުންމަތި އުތުރުބުރި(ހއ.) ވައިކަރަދޫ، އިސްމާއީލް ގެދަރި އާދަމްއަށް ވައިކަރަދޫގެ ކަތީބުކަން ދެއްވާ، އެރަށު އެންމެން އެކަން ގަބޫލުކުރަންވާނެ ކަމާ، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާތަށް ބަޔާންކޮށް، އަދި އިހުއްސުރެ ކަތީބަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި، އަދި އެނާ ނުކުމެ ބަންޑާރަ ނުވަތަ ރަށު މަސަތްކަތަކަށް ގޮވާލައިފި ނަމަ، އެކަމަށް އިޖާބަދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، 2 މީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން ކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާޔާ ނުލާ ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މި އެންމެހާ ކަންކަމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، މާލޭ ފަތްލިޔާ އިބްރާހީމް މާބަނޑޭރި ލިޔެ، އެރަދުންގެ ސިއްކަޖަހާފާވާ ފަތެއް.Letter of appointment for an island chief (Size: 13.2" X 8.2")
National Archives of Maldives1332ހ(1914މ)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 12ވަނަ އަހަރު، ތިލަދުންމަތި އުތުރުބުރި(ހއ.) ވައިކަރަދޫ، މުހައްމަދު ގެދަރި އަހުމަދުއަށް ވައިކަރަދޫގެ މާމުދިންކަން ދެއްވާ، އެރަށު އެންމެން އެކަން ގަބޫލުކުރަންވާނެ ކަމާ، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާތަށް ބަޔާންކޮށް، އަދި އިހުއްސުރެ ކަތީބަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި، އަދި އެނާ ނުކުމެ ބަންޑާރަ ނުވަތަ ރަށު މަސަތްކަތަކަށް ގޮވާލައިފި ނަމަ، އެކަމަށް އިޖާބަދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، 2 މީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން ކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާޔާ ނުލާ ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މި އެންމެހާ ކަންކަމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، މާލޭ ފަތްލިޔާ އިބްރާހީމް މާބަނޑޭރި ލިޔެ، އެރަދުންގެ ސިއްކަޖަހާފާވާ ފަތެއް.Letter of appointment for an Imam (Size: 13.2" X 8.2")
Hdh - Vaikaradhoo - Shrine endowment letter
1332ހ(1914މ)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 12ވަނަ އަހަރު، މިލަދުންމަޑުލު ދެކުނުބުރި(ނ.) ކެނދިކޮޅު، މުހައްމަދު ކަލޭގެ ގެދަރި އަހުމަދުއަށް ކެނދިކޮގެ ކަތީބުކަން ދެއްވާ، އެރަށު އެންމެން އެކަން ގަބޫލުކުރަންވާނެ ކަމާ، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާތަށް ބަޔާންކޮށް، އަދި އިހުއްސުރެ ކަތީބަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި، އަދި އެނާ ނުކުމެ ބަންޑާރަ ނުވަތަ ރަށު މަސަތްކަތަކަށް ގޮވާލައިފި ނަމަ، އެކަމަށް އިޖާބަދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، 2 މީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން ކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާޔާ ނުލާ ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މި އެންމެހާ ކަންކަމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، މާލޭ ފަތްލިޔާ އިބްރާހީމް މާބަނޑޭރި ލިޔެ، އެރަދުންގެ ސިއްކަޖަހާފާވާ ފަތެއް.
Letter of appointment for an island chief (Size: 13.2" X 8.2")
N - Ken'dhikulhudhoo - Shrine endowment letter
1332ހ(1914މ)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 12ވަނަ އަހަރު، އަރިއަތޮޅު އުތުރުބުރި(އއ.) ބޮޑުފޮޅުދޫ، މޫސާ ގެދަރި އަލީއަށް ބޮޑުފޮޅުދޫގެ ކަތީބުކަން ދެއްވާ، އެރަށު އެންމެން އެކަން ގަބޫލުކުރަންވާނެ ކަމާ، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާތަށް ބަޔާންކޮށް، އަދި އިހުއްސުރެ ކަތީބަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި، އަދި އެނާ ނުކުމެ ބަންޑާރަ ނުވަތަ ރަށު މަސަތްކަތަކަށް ގޮވާލައިފި ނަމަ، އެކަމަށް އިޖާބަދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، 2 މީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން ކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާޔާ ނުލާ ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މި އެންމެހާ ކަންކަމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، މާލޭ ފަތްލިޔާ އިބްރާހީމް މާބަނޑޭރި ލިޔެ، އެރަދުންގެ ސިއްކަޖަހާފާވާ ފަތެއް.Letter of appointment for an island chief (Size: 13.2" X 8.2")
Aa - Bodufolhudhoo - Shrine endowment letter
1332ހ(1914މ)ގާ، އައްސުލްތާނު އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ދަރި އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުގެ ރަސްކަމުގެ 12ވަނަ އަހަރު، ދ.(ކިލެގެ)މީދޫ، މޫސާ ގެދަރި އަހުމަދުއަށް މީދޫގެ މާމުދިންކަން ދެއްވާ، އެރަށު އެންމެން އެކަން ގަބޫލުކުރަންވާނެ ކަމާ، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާތަށް ބަޔާންކޮށް، އަދި އިހުއްސުރެ ކަތީބަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް އޭނާޔަށް އޮންނަންވާނެ ކަމާއި، އަދި އެނާ ނުކުމެ ބަންޑާރަ ނުވަތަ ރަށު މަސަތްކަތަކަށް ގޮވާލައިފި ނަމަ، އެކަމަށް އިޖާބަދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، 2 މީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ޖަމާއަތަކުން ކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާޔާ ނުލާ ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މި އެންމެހާ ކަންކަމުގެ އަމުރުނެރުއްވުމުން، މާލޭ ފަތްލިޔާ އިބްރާހީމް މާބަނޑޭރި ލިޔެ، އެރަދުންގެ ސިއްކަޖަހާފާވާ ފަތެއް.Letter of appointment for an Imam (Size: 13.2" X 8.2")
Dh - Meedhoo - Shrine endowment letter